Protokoły kliniczne Aspetar są powszechnie uznawane w rehabilitacji po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego (ACL). W tym artykule omawiamy etapy programu Aspetar, kryteria powrotu do biegania i sportu oraz praktyczne wskazówki, które mogą pomóc w planowaniu rehabilitacji.
Aspetar to ośrodek medycyny sportowej, którego protokół rehabilitacji ACL łączy wielodyscyplinarną wiedzę kliniczną z danymi z laboratoriów biomechanicznych i praktyką pracy z zawodnikami. Protokół kładzie nacisk na indywidualizację, systematyczne monitorowanie postępów oraz równoczesny rozwój kluczowych cech motorycznych.
Najważniejsze zasady to: indywidualizacja programu, regularna ocena funkcjonalna, rozwój wielu cech jednocześnie (np. siła, eksplozywność, kontrola motoryczna) oraz współpraca zespołu multidyscyplinarnego (chirurg, fizjoterapeuta, trener siłowy, specjalista od żywienia i psycholog).
Aspetar stosuje przybliżone ramy czasowe z oznaczonymi priorytetami dla kolejnych okresów po operacji: 6, 12, 18, 24 i 30 tygodni. Poniżej omówienie najważniejszych etapów oraz praktyczne wskazówki.
Cele: kontrola bólu i obrzęku, uzyskanie pełnego wyprostu kolana, aktywacja czworogłowego i normalizacja chodu. Zalecane działania: izometryczne napięcia mięśni, NMES (jeśli wskazane), ćwiczenia równoważne i ćwiczenia zakresu ruchu; stopniowa zmiana sposobu poruszania się (np. od 2 do 1 kul) w zależności od zaleceń chirurga.
Wprowadza się ćwiczenia funkcjonalne: przysiady, martwy ciąg na jednej nodze (SL RDL), ćwiczenia na mięśnie bioder i stopy. Możliwe jest zastosowanie BFR (blood flow restriction) w celu stymulacji przyrostu masy mięśniowej przy relatywnie niskim obciążeniu mechanicznym.
Zwiększa się intensywność treningu siłowego (hipertrofia i rozwój siły maksymalnej). Wprowadza się eksplozywne ćwiczenia (plyometria, skoki) i ćwiczenia z naciskiem na szybkie generowanie siły. Postępy monitoruje się za pomocą testów siły i symetrii między kończynami.
Kryteria rozpoczęcia biegania obejmują: brak lub minimalny wysięk, pełny wyprost i odpowiedni zakres zgięcia, brak bólu w trakcie biegu oraz ukończenie etapów przygotowawczych (np. hydroterapia, Alter-G lub trening w odciążeniu). Program biegowy zaczyna się od krótkich odcinków z niską prędkością i stopniowo rośnie do szybszych odcinków i większej objętości.
Stopniowe wprowadzanie elementów specyficznych dla dyscypliny: zmiany kierunku, agility, symulacje meczowe i kontaktowe (jeśli wymagane). Przed pełnym powrotem do rywalizacji zawodnicy powinni osiągnąć odpowiednie progi symetrii i wydajności w testach funkcjonalnych.
Nagrania wideo ćwiczeń (np. przysiady, lądowania) pomagają w ocenie techniki i wykrywaniu asymetrii, co ułatwia szybszą korekcję błędów.
Warto systematycznie rejestrować: natężenie bólu (NRS), zakres ruchu kolana, obecność obrzęku, siłę mięśniową (np. dynamometr, testy izokinetyczne), wyniki skoków (CMJ, SLDJ), reactive strength index (RSI), testy funkcjonalne typu hop oraz wskaźniki subiektywne (np. IKDC, skala lęku ruchowego).
Protokół Aspetar to kompleksowy, wieloetapowy model rehabilitacji po rekonstrukcji ACL, opierający się na indywidualizacji i regularnej ocenie funkcjonalnej. W praktyce lokalnej (Dąbrowa Tarnowska, Olesno) warto stosować jego zasady, dostosowując program do indywidualnych potrzeb, zaleceń chirurga i dostępnych zasobów.
Oferuję indywidualne programy rehabilitacyjne dopasowane do Twoich celów i możliwości. Zapraszam na wizytę diagnostyczną.
Cennik:
✅ Pierwsza wizyta diagnostyczna: 160 zł (60–90 min)
✅ Kolejne wizyty: 140 zł (45–60 min)
📞 Zadzwoń: 698 361 513
📍 Gabinet Fizjoterapii – Olesno, ul. Długa 27
(10 km od Dąbrowy Tarnowskiej)
Materiały źródłowe: Aspetar ACL Rehabilitation Protocol. :contentReference[oaicite:0]{index=0}