Dla kogo i jak czytać?
Ścieżki są praktyczną pomocą dla fizjoterapeutów i trenerów, nie uniwersalnym protokołem po urazie ani po operacji. Etap nie jest terminem — o przejściu decydują kryteria, a ograniczenia rozpoznania i zabiegu mają pierwszeństwo. Zmieniaj jedną cechę zadania naraz i oceniaj reakcję następnego dnia.
PLYOMETRIA — kończyna dolna
| Etap | Ćwiczenia | Kryteria przejścia | Ograniczenia |
|---|---|---|---|
| P0 — przygotowanie | Ruch, siła łydki/uda/biodra, równowaga, spokojne przysiady. | Tolerowane obciążanie i brak narastającego wysięku; ocenione ograniczenia urazu/operacji. | Przy ostrym urazie brak automatycznej zgody na skoki. |
| P1 — hamowanie | Snap-down bez lotu → niski zeskok z zatrzymaniem; najpierw obunóż. | Kontrolowane powtarzalne lądowania, pewność pacjenta, bez pogorszenia po sesji. | Wysokość minimalna; najpierw opanuj zejście/lądowanie. |
| P2 — niska sprężystość | Niskie pogo obunóż → przez linię → pogo w wykroku. | Utrzymana jakość kontaktów i tolerancja następnego dnia; oceniona siła łydki. | Zwiększ tylko jedną cechę: liczbę kontaktów, kierunek lub szybkość. |
| P3 — pojedyncza noga | Skok jednonóż i zatrzymanie → krótki skok w przód/bok. | Dobra kontrola i pewność na jednej nodze; brak uczucia uciekania stawu. | Porównanie stron to tylko część oceny; obie mogą być osłabione. |
| P4 — reaktywność | Seryjne skoki jednonóż → zmiana kierunku → reakcja na sygnał. | Tolerancja wcześniejszych etapów, szybkości i stopniowanego treningu sportowego. | Zeskoki z odbiciem i duża prędkość należą do późniejszych etapów. |
| P5 — sport | Zadania specyficzne, stopniowo pełny trening. | Ocena wielodomenowa: objawy, siła, wykonanie, gotowość psychiczna i pełna sesja. | Brak jednego uniwersalnego progu bólu, czasu lub LSI. |
PLYOMETRIA — kończyna górna
| Etap | Ćwiczenia | Kryteria przejścia | Ograniczenia |
|---|---|---|---|
| U1 — przygotowanie | Tolerowane pompki na podwyższeniu, wyciskanie i ruch nadgarstka. | Brak niestabilności; wystarczający zakres i tolerancja podporu. | Po operacji/zwichnięciu osobny protokół. |
| U2 — rzut | Lekki rzut piłką sprzed klatki w siadzie → klęku → staniu. | Powtarzalny ruch bez narastających dolegliwości; bezpieczna przestrzeń. | Nie zaczynaj od łapania ciężkiej piłki ani rzutu nad głową. |
| U3 — podpór dynamiczny | Odbicie od ściany → stabilny blat → niższy podpór → podłoga. | Kontrola lądowania dłoni, tolerancja barku/łokcia/nadgarstka. | Zmniejsz wysokość podpory stopniowo; nie wymuszaj klaskania. |
MOVEMENT
| Etap | Ćwiczenia | Kryteria przejścia | Ograniczenia |
|---|---|---|---|
| M0 — tolerancja pozycji | Czworaki z kolanami na macie, siad 90/90 z podparciem, niski podpór tyłem. | Komfort podporów nadgarstka i dostępny zakres bioder. | Movement jest formą aktywności, nie swoistym leczeniem każdej diagnozy. |
| M1 — statyka i przenoszenie ciężaru | Beast hold → odciążanie dłoni/stopy → niski crab. | Tolerowane podpory, swobodny oddech, powtarzalność. | Regresja: wyższy podpór, kolana na macie, mniejszy zakres. |
| M2 — lokomocja | Bear crawl w przód → w tył → bokiem; przejścia 90/90 do klęku. | Koordynacja bez pośpiechu i brak narastania objawów. | Najpierw krótki dystans i przestrzeń bez przeszkód. |
| M3 — pojedyncze przejście | Underswitch z pauzą, side kickthrough z krótką dźwignią, crab reach. | Tolerancja rotacji i obciążenia kończyny górnej; asekuracja w razie potrzeby. | Nie forsuj końcowego wyprostu barku ani skrętu kolana. |
| M4 — łączenie | Połącz 2–3 opanowane elementy z pauzami → wolny płynny ciąg. | Jakość poszczególnych elementów utrzymana w sekwencji. | Płynność przed szybkością; zmęczenie nie jest celem rehabilitacji. |
Podstawa: m.in. S01, S02, S03, S07, S15 oraz opracowanie praktyczne (część ścieżek nie ma walidowanego protokołu w wytycznych). Filmy do poszczególnych ćwiczeń znajdziesz w bazie ćwiczeń.
Potrzebujesz pomocy fizjoterapeuty?
Pomagam z tym problemem w gabinecie w Dąbrowie Tarnowskiej. Wizyta trwa 50 minut i kosztuje 150 zł — diagnostyka, terapia i plan ćwiczeń od pierwszego spotkania.
ul. Oleśnicka 3, 33-200 Dąbrowa Tarnowska