1. Wywiad
Mechanizm: sprint (szybkie wyprostowanie kolana z tyłu), rozciągnięcie w szpagacie (dolna część, bliżej przyczepu kulszowego). „Strzał” z tyłu uda, nagłe zatrzymanie biegu. Wcześniejsze urazy i wiek zwiększają ryzyko nawrotu.
2. Badanie
- Obserwacja: siniak (pojawia się po 1–3 dniach), obrzęk, asymetria konturu.
- Palpacja: lokalizacja bólu (brzusiec, przejście mięśniowo-ścięgniste, przyczep na guzie kulszowym), ewentualne zagłębienie.
- Bierne unoszenie nogi wyprostowanej (SLR) / test aktywnego wyprostu kolana — ból i zakres w porównaniu ze stroną zdrową.
- Test oporowy: zginanie kolana w 15° i 90° (izometria) — ból i osłabienie.
- Test na guz kulszowy: ból przy siadaniu i bierne zgięcie biodra z wyprostem kolana; więcej w bólu guza kulszowego.
3. Testy siły
- Mostek jednonóż na maksymalne powtórzenia — porównanie stron (uwaga: nie zastępuje pomiaru siły w Nm).
- Test Nordic (ekscentryczny) — kontrolowane opadanie tułowia z kolanami zablokowanymi; można mierzyć siłę specjalnym urządzeniem.
- Dynamometr ręczny lub stacjonarny w kącie 15°/90°, obie strony — zapisz wartości i stosunek H:Q.
4. Kryteria powrotu (London Consensus 2023 i in.)
- brak bólu w codziennym funkcjonowaniu,
- zakres ruchu i elastyczność bez bólu, porównywalne ze stroną zdrową,
- siła: izometria i ekscentryka zbliżone do drugiej strony (np. LSI ≥ 90%), brak bólu przy maksymalnych próbach,
- bieg ze wzrastającą prędkością (tempo → submaksymalny → maksymalny sprint) bez bólu i obaw,
- zadania specyficzne dla sportu (przyspieszenia, zmiany kierunku, kopnięcia), potem udział w treningu drużyny.
Prognozy czasowe u jednych to 2–3 tygodnie, u innych kilka tygodni więcej; „kalendarz” jest tylko orientacją. Przy urazie w obrębie ścięgna przyczepowego (guz) i przy dużych uszkodzeniach obowiązuje ostrożność i ocena lekarza.
5. Prewencja
Ćwiczenia ekscentryczne (Nordic w programie, RDL), sprint w treningu, dawkowanie obciążeń. Zobacz FIFA 11+ i kartę: naciągnięcie mięśnia.
Pilna ocena
Duży obrzęk, zagłębienie w mięśniu, ból przy odrywaniu przyczepu, drętwienie lub osłabienie stopy, ból łydki z obrzękiem (zakrzepica).
Powrót do sportu prowadzę w gabinecie w Dąbrowie Tarnowskiej: fizjoterapia sportowa. Zobacz przegląd testów.
Darmowy plan ćwiczeń PDF: Silne kolana — plan na 6 tygodni
Dla bólu przodu kolana, zwyrodnienia i powrotu do aktywności. Pobierz PDF → • wszystkie materiały
Bezpłatne narzędzie: Kompas treningowy (pogoda + smog)
Pogoda, wiatr i jakość powietrza na żywo — z oceną, czy dziś lepiej biegać na dworze, czy trenować pod dachem. Otwórz →
Ćwiczenia z filmami
Zobacz krótkie filmy z ćwiczeniami dla tej okolicy: łagodne formy (rehab, mobilność, izometria) → lub wszystkie ćwiczenia →. Filmy są demonstracją ruchu — dawkę i wybór ustal z fizjoterapeutą.
Najczęstsze pytania
Jak odróżnić naciągnięcie od naderwania?
Naderwanie zwykle wiąże się z nagłym bólem w sprincie, wyraźnym osłabieniem, siniakiem po 1–3 dniach i większym ograniczeniem ruchu. Obraz kliniczny ocenia się razem z USG/MR, gdy potrzebna jest precyzja.
Czy test Nordic jest do oceny po urazie?
Tak, w późnej fazie, gdy siła i ból na to pozwalają — to jeden ze sposobów oceny siły ekscentrycznej, ważny też w prewencji.
Kiedy wrócić do sprintu?
Wtedy, gdy ból w badaniu i przy sprincie submaksymalnym jest zerowy, siła i zakres są zbliżone do drugiej strony, a stopniowa ekspozycja na sprint (rosnąca prędkość) jest bez objawów. Decyzja jest kliniczna, nie kalendarzowa.
